آشنایی با مرکز بهداشت، مشاوره و سبک زندگی - معاونت دانشجویی
آشنایی با مرکز مشاوره، سلامت و سبک زندگی دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی
مرکز مشاوره، سلامت و سبک زندگی دانشگاه خواجهنصیرالدین طوسی، یکی از بخشهای وابسته به معاونت دانشجویی دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی است که برنامههای مرتبط با سلامت، بهداشت و مشاوره دانشجویان و کارکنان دانشگاه را بر عهده دارد. در سال جاری، آقای دکتر حمید خانیپور، خانم آمنه توکلی روزبهانی، خانم مریم اللهیاری، و آقایان دکتر امیرعباس طاهری و آقای حمید شاکری، مدیر و کارشناسان بخش مشاوره هستند و دکتر سمیه اکبری نیز کارشناس مسئول بخش بهداشت میباشند. افزون بر این، مرکز مشاوره افتخار همکاری با نیروهای دیگری در حوزههای روانپزشکی، پزشکی عمومی، مشاوره و رواندرمانگری را نیز دارد که همواره با تلاشها و ارائه خدمات تخصصی خود، حامی و پشتیبان دانشجویان و همه کارکنان دانشگاه بودهاند. آقای دکتر محبوبی، خانم دکتر برکت، خانم دکتر وفائی و خانم دکتر فراهانی، روانپزشکان و پزشکان مرکز هستند. خانمها مقراضی، دکتر اکبری، دکتر داداشعلی و انوشه، و آقایان دکتر مولوی، دکتر یاراحمدی، آقای شکیبافر و آقای حیدری نیز همکاران بخش مشاوره، رواندرمانی و مددکاری اجتماعی میباشند. همچنین جا دارد از خدمات مدیران سابق مرکز، خانم دکتر مقیمی، خانم شورلین و خانم دکتر جوانی، که در سالهای قبل در پیشبرد و توسعه شیوههای ارائه خدمات سلامت و مشاوره در مرکز نقش مؤثری داشتهاند، تشکر و قدردانی نماییم. همینگونه از همه همکاران معاونت فرهنگی و دانشجویی، بهویژه معاونان محترم، صمیمانه سپاسگزاری میشود. در ادامه، برخی از فعالیتها و برنامههایی که این مرکز در مدت هشت ماه اخیر انجام داده است، گزارش میشود.
• جذب نیروی انسانی متخصص: تیم درمانی مرکز با جذب سه رواندرمانگر جدید و مجرب از دانشگاههای علامه طباطبایی و خوارزمی و یک مشاور دانشجویی از دانشگاه امیرکبیر تقویت شده است. این اقدام، ظرفیت مرکز را برای ارائه خدمات تخصصیتر و متنوعتر به دانشجویان بهطور قابلتوجهی افزایش داده است. بهطور اختصاصی و با هدف پاسخ به نیازهای دانشجویان در زمینه مشاوره تحصیلی، مداخلات آکادمیک، مقابله با تروما و ارائه خدمات مشاورهای در حوزه مشکلات ارتباطی، نیروهای جدیدی به مجموعه اضافه شدهاند.
• برگزاری کارگاههای آموزشی و نشستهای تخصصی: بیش از ده کارگاه تخصصی در زمینههای مختلف سلامت جسم و روان، هم با حضور مشاوران و پزشکان مرکز و هم متخصصانی از بیرون از دانشگاه، برگزار شده است. در برنامههای آینده نیز دورههای تخصصی سلامتمحور برای اعضای هیئت علمی دانشگاه و نشستهای تخصصی با موضوعات ترومای جمعی در حال برنامهریزی و اجرایی شدن است. همچنین برنامههایی برای افزایش مشارکت بخش همیاران سلامت در برگزاری کارگاههای متناسب با نیازهای دانشجویان نیز مورد توجه قرار گرفته است.
• افزودن بخش روانسنجی به مرکز: یکی از بخشهای ضروری در بحث سلامت روان، ارزیابیهای دقیق با ابزارهای معتبر است. در این راستا، تلاش شده است چندین برنامه کامپیوتری اجرای آزمونها به مرکز اضافه شود و تعداد سیستمهای رایانهای ثابت و لپتاپ برای اجرای آزمونها افزایش یابد. همچنین چکلیستهای ارزیابی روانی توسط کارشناسان مرکز غنیتر و دقیقتر شدهاند.
• اجرای طرح «صدای مشاوره دانشجو»: این طرح با هدف ارائه مشاوره تلفنی و دسترسی آسان به حمایتهای روانشناختی، بهویژه در زمانهای بحران و اضطرار، اجرا شده است. این برنامه با استقبال خوب دانشجویان روبهرو شده است و ۳۵۰ دانشجو در زمان آغاز جنگ تحمیلی، در بازه زمانی اسفند ۱۴۰۴ و در ساعتهای غیراداری، از خدمات مشاوره بهرهمند شدهاند. همچنین این طرح همچنان در حال اجراست و دانشجویان و کارکنان دانشگاه در صورت نیاز میتوانند با شمارههایی که در قالب اطلاعیه اجرای طرح «صدای مشاور» در کانالهای دانشگاه منتشر شده است، در ساعتهای مشخصشده تماس بگیرند.
• اجرای طرح «احوالپرسی» در ایام امتحانات و تابستان: با اجرای این طرح، مرکز در ایام امتحانات و تعطیلات تابستان با دانشجویان تماس گرفته و ضمن احوالپرسی، حمایت عاطفی و روانی خود را ارائه کرده و نیازهای احتمالی آنان را بررسی نموده است. تا کنون با ۸۵۰ دانشجو در این زمینه تماس گرفته شده و به افرادی که نیاز به مشاوره و درمان داشتهاند، خدمات ارائه شده است.
• ارائه خدمات آنلاین روانپزشکی و پزشکی: با هدف دسترسی بیشتر دانشجویان، تلاش شده است شیوههای ارائه خدمات آنلاین نیز به خدمات حضوری افزوده شود و همکاران متخصص ما در ساعتهای غیراداری نیز پاسخگوی تعداد زیادی از مراجعان از دانشگاه بودهاند.
• نوبتدهی آنلاین: تلاش برای هوشمندسازی فرآیندها با هدف ارائه نوبتدهی آنلاین و الکترونیکیکردن خدمات در دستور کار قرار دارد تا فرآیند دریافت خدمات برای دانشجویان تسهیل گردد.
• گسترش فضای فیزیکی: با توجه به اهمیت فضای مناسب و استاندارد در ارائه خدمات مشاوره، پیگیریهای لازم برای ایجاد اتاقهای بیشتر و استانداردتر جهت ارائه خدمات با کیفیتتر به دانشجویان آغاز شده است.
• ارتقای خدمات ایمنی، سلامت و محیط زیست (HSE): برنامهریزیهایی برای تشکیل کمیته چندبخشی HSE خوابگاهها انجام شده است و اعضای کمیته مشخص شدهاند. همچنین فلوچارت و دستورالعملهای مدونی برای اجراییکردن شیوههای اجرای این برنامهها توسط خانم دکتر اکبری پیشنهاد شده است که در مراحل پایانی و اجرایی شدن قرار دارد. بهعلاوه، تلاشهایی برای تجهیز خوابگاهها به وسایل ایمنی و تقویت ابزارهای تشخیص بهداشتی برای کنترل کیفیت غذای سلفسرویسها نیز در مراحل پایانی و اجرایی شدن است.
• افزایش تعداد ارائه درس مهارتهای زندگی در ترم آینده: با موافقت معاونت آموزشی، برنامهریزی شده است تا با تعداد مدرسان بیشتر و در پردیسهای بیشتری، درس مهارتهای زندگی ارائه شود.
• افزایش جذب مراجعان بیروندانشگاهی: این مرکز با هدف توسعه خدمات و انتقال تجارب خود به جامعه، برنامههای مدونی برای ارائه خدمات مشاوره به خانوادههای دانشجویان و کارکنان، و برگزاری دورههای آموزشی و ارائه خدمات به مخاطبان خارج از دانشگاه پیشبینی کرده است که در صورت فراهمسازی فضای فیزیکی و توافقات حقوقی، به توسعه هرچه بیشتر مرکز کمک شایانی خواهد نمود.
دریافت خدمات سلامت، آخرین حلقه در درمان است و آنچه اهمیت بسیار بیشتری دارد، بحث پیشگیری و حمایتهای روانی-اجتماعی است. ماهیت مشکلات سلامت اعم از جسمی و روانی، ماهیتی تعاملی دارد و متأثر از علل فردی، اجتماعی، سبک زندگی، و شرایط اجتماعی و اقتصادی است. به عبارت دیگر، سلامت برآیندی از نیروهای علی در درون انسان و در محیط زندگی اوست. این مسئله بهویژه در بین دانشجویان از اهمیت بیشتری برخوردار است. فشارهای تحصیلی و شغلی نیازمند سازگاریهای بسیار بالایی است و در بسیاری از موارد، با برطرفشدن فشارها (هرچند نه همیشه)، تعادل سلامت بازمیگردد. برای نمونه، در بسیاری از موارد دیده شده است که با اصلاح الگوی خواب، بسیاری از مشکلات سلامت روان کاهش یافته است. بنابراین ارتقای سلامت روان هم امری فردی است و هم ریشه در همین حمایتهای اجتماعی و محیطی دارد. از این رو، هر یک از ما با بالابردن سواد سلامت، اصلاح سبک زندگی و از همه مهمتر خودآگاهی و آزمودن باورهایمان درباره خود و زندگی، میتوانیم به سلامت خود کمک کنیم. در این میان، همهی ما میتوانیم به سلامت دیگران نیز کمک کنیم، از طریق حمایتهای مؤثر از یکدیگر، همدلی، و توجه و احترام به نیازهای روانی انسانی مانند خودمختاری، بهرهمندی از ارتباط خوب و نیاز به داشتن حدی از کنترل بهینه بر زندگی و تصمیمهای شخصی. بر همین اساس، سلامتی برای همهی ما حاصل خواهد شد اگر حس مسئولیتپذیری را نسبت به مسائل فردی خود در پیش بگیریم و تلاش کنیم در هر مقامی که قرار داریم، با نگرشی غیرقضاوتی، حمایتهایی را که ممکن است به دیگری برای رسیدن به سلامتی کمک کند، در بستر یک تعامل سالم عرضه کنیم. در نهایت، باید به خاطر داشت که سلامت روان، فرایندی پویا و مستمر است و مرکز مشاوره، سلامت و سبک زندگی دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی با بهرهگیری از تیمی متخصص، خدمات متنوع و رویکردی پیشگیرانه، همواره کوشیده است تا ضمن پاسخگویی به نیازهای کنونی دانشجویان و کارکنان، بستری پایدار برای ارتقای سطح سلامت روانی، جسمانی و اجتماعی در محیط دانشگاه فراهم آورد.